Tục nấu cơm thi ngày xuân trên đất xứ Thanh

18 Jun 2015
Không gian mùa xuân dường như thi vị và sống động hơn bởi những trò diễn dân gian độc đáo. Bạn hãy trải nghiệm điều đó trong một lễ tục điển hình của đất và người xứ Thanh - Tục nấu cơm thi ngày xuân có ở nhiều vùng quê trong tỉnh.

 

Đa dạng trong cách chơi nhưng đều thể hiện chất keo kết dính cộng đồng, tâm hồn đồng nội của trò diễn và nguời diễn trò. Lệ diễn trò một năm một lần vào dịp đầu xuân năm mới. Tuy mang linh hồn của đồng ruộng Lạc Việt nhưng ở đó người xem vẫn cảm nhận nét đặc trưng trong tâm hồn, tình cảm, nếp ăn ở của người xứ Thanh.

Mỗi làng mỗi vẻ, theo địa chí, truyền thống văn hoá, sản phẩm lao động của từng làng mà cách diễn trò nấu cơm thi có nét độc đáo khác nhau. Về làng Quỳ Chử - Hoằng Hoá bạn thoả sức xem cuộc diễn trò trên mặt hồ nước rộng phía trước làng. Những chiếc thuyền xinh xắn chồng chềnh bơi quanh hồ chở theo các cặp trai tài gái sắc. Trên thuyền, nữ khéo léo đun lửa nấu cơm trong những chiếc niêu đồng, nam khoẻ tay buông lưới, quang chài bắt cá theo nhịp trống, chiêng và các làn điệu hát đối, hát ca công…xung quanh hồ mọi người thi nhau reo hò, cổ vũ làm cho làng Quỳ Chử càng thêm sức xuân.

Ở Kẻ Lào - Yên Định, xưa kia để chọn ra những cô gái khéo léo, giỏi giang việc nhà, làng chọn ra những cô gái độ tuổi từ 15 đến 17 tham gia diễn trò với những quy định nghiêm ngặt. Từ sáng sớm các cô đã phải tập trung về sân đình tìm chỗ lập bếp, mỗi cô được phát 2 que diêm để nhóm bếp. Vừa nhai mía lấy bã làm củi nấu cơm, các cô vừa phải dỗ trẻ, không được để em bé khóc từ lúc bắt đầu thổi cơm cho tới lúc cơm chín đưa lên chấm giải. Phần thưởng là những vuông lụa hồng, lụa nái, đáng quý hơn cả là tiếng thơm của làng dành cho những thiếu nữ khéo tay hay làm, đẹp người, đẹp nết. Giờ đây đến Kẻ Lào mỗi độ xuân về, du khách vẫn được xem tục diễn trò này, nhưng có nét biến tấu phù hợp điều kiện sống của cư dân hiện nay. Về đây cũng là cơ duyên để bạn được đi thăm viếng đền Đồng Cổ nơi thờ thần Trống đồng nổi tiếng trên đất xứ Thanh.

Về vùng đất Tĩnh Gia, bạn cũng rất dễ dàng được tham gia trò diễn nấu cơm thi với bà con sống trong các làng ven sông, nghe những tiếng cười sảng khoái, khoáng đạt để vui trọn ngày xuân. Thú vị là tham gia diễn trò lại là các đấng mày râu, cặp dự thi là 2 người con trai đóng cặp vợ chồng trong trang phục áo, quần, khăn, yếm đủ màu sắc thi tài. Trong tiếng reo hò âm vang khắp sân đình, người chồng gánh niêu cơm bằng một chiếc cần câu tre để ngọn vắt vẻo, người vợ cầm bó đóm theo sau đun lửa khéo léo cho cơm chín dẻo thơm ngon, lại vừa hát đối với nhau những ca từ trữ tình để hiểu ý nhau mới mong thắng cuộc.

 

Ngoài ra trò diễn nấu cơm thi tục nấu cơm thi còn có ở nhiều làng như Đại Khê, Trung Hà, Khả Lập, Thành Phú thuộc các huyện trong tỉnh. Tục nấu cơm thi ngày xuân trên đất xứ Thanh còn để du khách liên tưởng đến những thúng cơm gạo mới của người nông dân Việt cổ xưa kia dâng tiến vua và luôn hướng về đất Thăng Long kinh kỳ.  

Tìm Tour

Yến sào Hà Nội